Emisje w okolicy domu i mieszkania - jak sprawdzić jakość powietrza w pobliżu nieruchomości?

Jednym z elementów, które warto przeanalizować kupując mieszkanie lub dom, są źródła emisji zanieczyszczeń. W pobliżu mogą znajdować się ruchliwe drogi, zakłady przemysłowe, instalacje energetyczne czy obszary, na których duże znaczenie ma ogrzewanie budynków.

Nie oznacza to jednak, że sama obecność źródła emisji automatycznie oznacza złą jakość powietrza.

Przy analizie lokalizacji trzeba rozróżnić trzy pojęcia:

emisję, czyli ilość substancji uwalnianej do atmosfery,
stężenie, czyli ilość substancji znajdującą się w określonej objętości powietrza,
oraz ekspozycję, czyli rzeczywisty kontakt człowieka z zanieczyszczeniem.

Jak sprawdzić emisje w okolicy nieruchomości?

Jednym ze sposobów jest wykorzystanie mapy emisji, która pokazuje roczną presję emisji w siatce przestrzennej.

Sprawdź Mapę emisji PlaceFactors →

Wyszukaj interesujący Cię adres, przybliż mapę i wybierz odpowiednią substancję.

Mapa pozwala porównywać między innymi emisje:

NOx,
PM2.5,
PM10,
SOx,
NH3,
NMVOC,
kopalnego CO₂.

Dane są przedstawiane w siatce o rozdzielczości około 0,1°, czyli mniej więcej 10 km.

Oznacza to, że wynik należy traktować jako informację o presji emisyjnej na większym obszarze, a nie pomiar wykonany bezpośrednio przy konkretnym budynku.

Co właściwie pokazuje mapa emisji?

Mapa pokazuje ilość emisji przypisaną do obszaru, a nie chwilowe stężenie zanieczyszczenia w powietrzu.

Można ją wykorzystać do odpowiedzi na pytania takie jak:

gdzie presja emisji jest większa,
które obszary mają większy udział określonych źródeł emisji,
czy w danej części kraju dominują emisje transportowe, przemysłowe czy związane z ogrzewaniem,
jak różnią się od siebie poszczególne regiony.

Emisja a jakość powietrza – jaka jest różnica?

To najważniejsze rozróżnienie przy korzystaniu z mapy emisji.

Emisja

Emisja mówi o tym, ile substancji zostało uwolnione do atmosfery.

Może pochodzić na przykład z transportu, przemysłu, energetyki czy ogrzewania.

Stężenie

Stężenie opisuje ilość substancji obecnej w powietrzu w konkretnym miejscu i czasie.

Na stężenie wpływają między innymi:

wiatr,
temperatura,
opady,
ukształtowanie terenu,
wysokość warstwy mieszania atmosfery,
reakcje chemiczne zachodzące w atmosferze,
położenie źródeł emisji.

Ekspozycja

Ekspozycja zależy dodatkowo od tego, gdzie i jak długo przebywa człowiek.

Dlatego sama mapa emisji nie może być traktowana jako indywidualna ocena zdrowotna.

Dlaczego duża emisja nie zawsze oznacza wysokie stężenie?

Wyobraź sobie dwa miejsca.

W pierwszym występuje duża emisja z określonego źródła, ale teren jest dobrze przewietrzany i źródło znajduje się daleko od zabudowy.

W drugim emisja jest mniejsza, ale występuje blisko gęstej zabudowy i przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych.

Samo porównanie ilości emisji nie pozwala więc określić, gdzie człowiek będzie miał większy kontakt z zanieczyszczeniem.

Do tego potrzebny jest model rozprzestrzeniania zanieczyszczeń albo pomiary stężenia.

Jakie substancje można sprawdzić?

Mapa obejmuje siedem grup substancji.

NOx

Tlenki azotu, które są silnie związane między innymi z procesami spalania i transportem.

Ich emisje mogą być istotne w pobliżu dużych dróg, obszarów przemysłowych i instalacji energetycznych.

PM2.5

To drobne cząstki pyłu o średnicy aerodynamicznej do około 2,5 mikrometra.

Źródła emisji mogą obejmować między innymi spalanie paliw, przemysł i transport.

PM10

Pył PM10 obejmuje większą frakcję cząstek zawieszonych niż PM2.5.

Jego źródła mogą być związane między innymi z transportem, przemysłem i procesami spalania.

SOx

Tlenki siarki związane przede wszystkim ze spalaniem paliw zawierających siarkę i niektórymi procesami przemysłowymi.

NH3

Amoniak mający szczególne znaczenie w emisjach związanych z rolnictwem.

W atmosferze może uczestniczyć również w powstawaniu wtórnych cząstek pyłu.

NMVOC

Niemetanowe lotne związki organiczne obejmujące szeroką grupę substancji emitowanych między innymi przez przemysł, transport oraz procesy związane ze stosowaniem różnych produktów i paliw.

CO₂

Mapa uwzględnia kopalny CO₂, czyli emisje związane ze spalaniem paliw kopalnych i procesami, w których wykorzystywany jest węgiel kopalny.

Nie należy utożsamiać tej warstwy z lokalnym stężeniem CO₂, którym oddychamy.

Skąd pochodzą dane o emisjach?

Mapa łączy dane z dwóch głównych źródeł.

Dane dotyczące emisji zanieczyszczeń pochodzą z Europejskiej Agencji Środowiska (EEA).

Dane dotyczące kopalnego CO₂ pochodzą z modelowanej inwentaryzacji CAMS-GLOB-ANT.

Wydanie wykorzystuje dane za 2023 rok.

Dane są przedstawiane w siatce o rozdzielczości 0,1°.

Oznacza to, że nie jest to pomiar wykonany przy konkretnej ulicy czy budynku.

Co oznacza gęstość emisji?

Na mapie można spotkać jednostkę:

kg/km²/rok

Jest to gęstość emisji przypisana do danego obszaru.

W uproszczeniu mówi ona, jaka ilość danej substancji została przypisana do jednostki powierzchni w ciągu roku.

Dzięki temu można porównywać obszary o różnej wielkości.

Nie należy jednak interpretować tej wartości jako stężenia zanieczyszczenia w powietrzu.

Jak sprawdzić źródło emisji w okolicy?

Warto zacząć od wyboru konkretnej substancji.

Inny obraz może pokazywać mapa NOx, a inny PM2.5 czy NH3.

Następnie porównaj sąsiednie obszary i sprawdź, czy dana lokalizacja znajduje się w regionie o większej lub mniejszej presji emisyjnej.

Jeżeli interesuje Cię nieruchomość położona blisko dużego miasta, warto również porównać ją z:

centrum miasta,
przedmieściami,
obszarami przemysłowymi,
terenami wiejskimi,
lokalizacjami oddalonymi od głównych dróg.

Pozwala to zobaczyć lokalizację w szerszym kontekście.

Czy emisje z transportu są ważne przy wyborze mieszkania?

Mogą być.

Duże natężenie ruchu drogowego jest jednym ze źródeł emisji niektórych zanieczyszczeń.

Jeżeli rozważasz mieszkanie przy ruchliwej drodze, warto więc spojrzeć na lokalizację również pod kątem emisji.

Nie należy jednak wyciągać wniosku, że sama obecność drogi oznacza określone stężenie zanieczyszczeń przy budynku.

Znaczenie mają między innymi odległość od źródła, warunki atmosferyczne, zabudowa i przepływ powietrza.

A co z przemysłem?

Podobnie jest w przypadku terenów przemysłowych.

Mapa emisji może pomóc wskazać obszary, w których występuje większa presja emisyjna związana z działalnością gospodarczą.

Jest to szczególnie przydatne podczas porównywania dwóch podobnych lokalizacji.

Jeżeli jedno mieszkanie znajduje się na obrzeżu obszaru o wysokiej presji emisji, a drugie w regionie o niższej presji, może to być dodatkowa informacja przy ocenie otoczenia.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że pierwsza nieruchomość ma gorszą jakość powietrza.

Czy ogrzewanie wpływa na emisje?

Tak.

W niektórych lokalizacjach istotnym źródłem emisji mogą być indywidualne systemy ogrzewania.

Znaczenie tego źródła może być szczególnie widoczne w okresie grzewczym.

Jednocześnie mapa emisji pokazuje wartości roczne, dlatego nie należy traktować jej jako obrazu sytuacji podczas konkretnego zimowego wieczoru.

Jeżeli chcesz ocenić aktualną jakość powietrza, potrzebujesz bieżących danych o stężeniach zanieczyszczeń.

Czy mapa emisji pokazuje smog?

Nie.

To bardzo ważne.

Smog jest zjawiskiem związanym między innymi z występowaniem podwyższonych stężeń zanieczyszczeń oraz warunkami atmosferycznymi.

Mapa emisji pokazuje natomiast ilość emisji przypisaną do obszarów w ujęciu rocznym.

Dlatego nie należy używać jej jako zamiennika:

bieżących pomiarów jakości powietrza,
prognozy jakości powietrza,
informacji o alarmach smogowych,
pomiaru stężenia PM2.5 lub PM10.

Czy warto sprawdzić emisje przed zakupem mieszkania?

Tak, jeśli chcesz dokładniej poznać otoczenie nieruchomości.

Nie powinien to być jednak jedyny czynnik decydujący o zakupie.

Emisje warto analizować razem z innymi informacjami dotyczącymi lokalizacji.

Możesz sprawdzić jednocześnie:

hałas,
ceny nieruchomości,
zagrożenie powodziowe,
dostęp do terenów zieleni,
transport publiczny,
dostęp do SOR,
punkty schronienia,
parkingi,
długość życia,
planowaną zabudowę.

Dopiero taki zestaw informacji daje znacznie pełniejszy obraz otoczenia nieruchomości.

Jak analizować emisje krok po kroku?

Krok 1. Wyszukaj lokalizację Znajdź adres mieszkania lub domu, który Cię interesuje.
Krok 2. Wybierz substancję Porównaj NOx, PM2.5, PM10, SOx, NH3, NMVOC oraz CO₂.
Krok 3. Sprawdź sąsiednie obszary Nie patrz wyłącznie na pojedynczą komórkę siatki. Zobacz również, jak wygląda sytuacja w najbliższym otoczeniu.
Krok 4. Zidentyfikuj potencjalne źródła Zwróć uwagę na główne drogi, obszary przemysłowe, energetykę oraz inne potencjalne źródła emisji.
Krok 5. Sprawdź dane o stężeniach Jeżeli chcesz wiedzieć, jaka jest rzeczywista jakość powietrza, sięgnij również do danych pomiarowych lub modelowych dotyczących stężeń.
Krok 6. Porównaj lokalizacje Jeżeli wybierasz między kilkoma mieszkaniami, porównanie może być bardziej użyteczne niż analizowanie pojedynczego wyniku w oderwaniu od innych lokalizacji.

Najczęstsze pytania o emisje

Czy mapa emisji pokazuje jakość powietrza?

Nie. Pokazuje roczną presję emisji. Nie jest mapą stężenia ani bieżącej jakości powietrza.

Czy wysoka emisja oznacza, że w tym miejscu jest smog?

Nie. Stężenie zanieczyszczeń zależy również między innymi od pogody, dyspersji i chemii atmosfery.

Czy mapa pokazuje emisje przy konkretnym budynku?

Nie w sensie pomiaru lokalnego. Dane są przedstawione w siatce o rozdzielczości około 0,1°, czyli około 10 km.

Czy można sprawdzić emisje z transportu?

Mapa pozwala analizować emisje według dostępnych kategorii źródeł, w tym transportu drogowego, przemysłu i ogrzewania.

Czy mapa pokazuje aktualne emisje?

Nie. Wydanie wykorzystuje dane roczne za 2023 rok. Nie jest to monitoring emisji w czasie rzeczywistym.

Co oznacza kg/km²/rok?

To gęstość emisji – ilość substancji przypisana do jednostki powierzchni w ciągu roku.

Czy PM2.5 i PM10 to to samo?

Nie. PM2.5 obejmuje drobniejszą frakcję pyłu niż PM10. Są to różne kategorie zanieczyszczeń.

Czy CO₂ na mapie oznacza jakość powietrza?

Nie. Warstwa dotyczy emisji kopalnego CO₂ i nie przedstawia stężenia CO₂ w powietrzu ani bezpośredniej ekspozycji mieszkańców.

Sprawdź emisje w okolicy nieruchomości

Emisje są jednym z wielu czynników, które mogą pomóc ocenić lokalizację domu lub mieszkania.

Najważniejsze jest jednak prawidłowe rozumienie danych. Mapa emisji pokazuje presję emisyjną, a nie to, czym dokładnie oddychasz przy konkretnym budynku.