Metodologia mapy presji emisji
To nie jest mapa jakości powietrza. Warstwa opisuje masę substancji wyemitowaną w ciągu roku. Nie pokazuje stężenia przy gruncie, aktualnej pogody, ekspozycji mieszkańców ani ryzyka zdrowotnego.
1. Źródło danych
- Bieżące wydanie utworzono 28 lipca 2026. Zawiera 4321 komórek siatki 0.1° i 7 substancji: NOx, PM2.5, PM10, SOx, NH3, NMVOC, CO2.
- Źródłem NOx, PM2.5, PM10, SOx, NH3 i NMVOC jest zbiór Europejskiej Agencji Środowiska NECD — national gridded emissions by GNFR, public 2025. Państwa członkowskie raportują krajowe inwentaryzacje emisji, a wartości są rozkładane przestrzennie z użyciem odpowiednich wskaźników sektorowych.
- Źródłem kopalnego CO₂ jest CAMS Global Emission Inventories — CAMS-GLOB-ANT v6.2. Wykorzystujemy antropogeniczny CO₂ bez węgla organicznego krótkiego cyklu. Jest to modelowana inwentaryzacja, a nie oficjalna wartość raportowana dla oglądanej lokalizacji.
- Dane EEA i CAMS są publikowane na licencji CC BY 4.0. Wymagana jest atrybucja odpowiednio European Environment Agency oraz „Contains modified Copernicus Atmosphere Monitoring Service information 2023”; Place Factors oznacza wykonane przeliczenia i grupowanie sektorów.
- Warstwa wykorzystuje siatkę EMEP 0,1° × 0,1°, czyli komórki o rozmiarze około 10 × 10 km. Ich rzeczywista powierzchnia zależy od szerokości geograficznej.
- Pełny publiczny zbiór bieżącego wydania wraz z plikiem atrybucji: Pobierz pełny zbiór NDJSON (.tar.gz).
2. Metryka i jednostki
- Kolor przedstawia roczną gęstość emisji w kg/km²/rok. Place Factors przelicza raportowane kilotony na kilogramy i dzieli wynik przez sferycznie obliczoną powierzchnię danej komórki.
- Skala koloru jest ustalana osobno dla każdego zanieczyszczenia według percentyli P2–P98 niezerowych komórek. Wartości poza zakresem są przycinane tylko wizualnie; okno szczegółów zachowuje wartość liczbową.
- Dostępne substancje to NOx, PM2.5, PM10, SOx, NH3, NMVOC oraz kopalny CO₂, o ile występują w skonfigurowanym wydaniu źródłowym. CO₂ nie oznacza CO₂e i nie obejmuje węgla organicznego krótkiego cyklu.
3. Podział źródeł
- Transport drogowy: GNFR F_RoadTransport dla EEA oraz sektor TRO dla CAMS. Emisje drogowe CO₂ są uwzględnione oddzielnie w szczegółach każdej komórki.
- Przemysł, energetyka i rozpuszczalniki: A_PublicPower, B_Industry, D_Fugitive i E_Solvents dla EEA oraz ENE, REF, IND, FEF i SLV dla CAMS.
- Pozostałe spalanie stacjonarne: C_OtherStationaryComb dla EEA oraz RES i COM dla CAMS, obejmujące m.in. ogrzewanie budynków mieszkalnych, komercyjnych i instytucjonalnych.
- Pozostałe źródła krajowe: kategorie G–M, w tym żegluga krajowa, lotnictwo LTO, maszyny terenowe, odpady i rolnictwo.
- Suma krajowa obejmuje kategorie A–M. Emisje naturalne, lot na wysokości przelotowej, żegluga międzynarodowa i pozycje memo nie są dodawane do tej sumy.
4. Najważniejsze ograniczenia
- Lokalizacja w siatce jest wynikiem raportowania i przestrzennej alokacji emisji. Nie oznacza, że emisja powstaje równomiernie w całej komórce ani dokładnie przy oglądanej nieruchomości.
- Emisja i stężenie to różne wielkości. Stężenie zależy dodatkowo od wiatru, temperatury, wysokości źródła, rzeźby terenu, przemian chemicznych i napływu z innych obszarów.
- Dane roczne nie opisują godzin szczytu, sezonu grzewczego, awarii, pożarów ani bieżącego epizodu smogowego.
- CO₂ jest gazem cieplarnianym o znaczeniu globalnym. Kolor komórki opisuje miejsce przypisania emisji w inwentaryzacji, a nie lokalne stężenie CO₂, jakość powietrza ani zagrożenie zdrowotne przy domu.
- Rozpoznane zakłady przemysłowe i rejestry obiektów punktowych będą mogły w kolejnej wersji doprecyzować obraz przy większym zbliżeniu, ale nie zastąpią raportowanych wielkości emisji.
5. Zalecana interpretacja
Używaj warstwy do porównywania regionalnej presji źródeł emisji i ich struktury. CO₂ interpretuj jako presję klimatyczną, a pozostałe substancje jako inwentaryzację emisji do powietrza. Do oceny bieżącej jakości powietrza sprawdź pomiary GIOŚ, a przy decyzjach zdrowotnych korzystaj z aktualnych zaleceń właściwych instytucji i specjalistów.
Zasady korzystania z Serwisu określa Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną, a zasady przetwarzania danych użytkowników — Polityka prywatności.